شهرت

بایگانی‌ها مسکن - شهرت

مسکن به مثابه کالا ۲۹ فروردین ۱۳۹۴

چگونه مسکن در شهرها تبدیل به کالا می‌شود؟

حنانه مرعشی*

در سده‌ی گذشته نظام سیاسی ایران با چالش مسکن دست‌به‌گریبان بوده‌است. در سال‌های نخست پس از انقلاب، نرخ رشد جمعیت تا ۳٫۲ درصد هم رسید و ایران را به کشوری بسیار جوان با مشکل مسکن و کار تبدیل کرد. این مشکل در سال‌های اخیر تا جایی تشدید شده‌است که می‌توان آن را بحران مسکن تعبیر کرد.
جغرافیای ایران و خصوصیاتی که فلات ایران دارد، یکی از عناصر هویتی فرهنگ ماست. این خصوصیات شرایطی را به‌وجود‌آورده‌است که موجب ارزش‌یافتن زمین در نزد ایرانیان شده‌است. این ارزش، زمین و وابسته‌های آن را به سرمایه‌ای تبدیل کرده‌است که در یک جریان نامطلوب اقتصادی و اجتماعی تبعات سنگینی را به همراه آورده‌است.

کار تهران تمام است ۲ فروردین ۱۳۹۴

رکود مسکن

تأملی در دو دو تا، چهار تای پایتخت

علی رنجی‌پور*

پول همان قدر که مهم‌ترین ابزار توسعه‌ی یک شهر است، می‌تواند مهم‌ترین عامل نابودی آن هم باشد. آخر و عاقبتِ هر رونق لجام‌گسیخته‌ای رکودی ویرانگر است. باید به آن‌چه در سال‌های اخیر (بعد از ۱۳۸۹ تا ۱۳۹۲) بر سر تهران آمده‌است به دقت نگاه کرد، سپس حال و روز امروز خودمان و شهرمان را دید و دست آخر با نگرانی منتظر آینده ماند و دید سیاهچاله‌ی پایتخت چطور خود را و ما را، کشورمان را و چه بسا منطقه‌ای را که در آن گرفتار شده‌ایم، در خود خواهد بلعید.

تعبیر «سیاهچاله‌ی تهران»، متعلق به محسن رنانی است که چند سالی است بر طبل تکینگی تهران –از مناظر گوناگون- می‌زند، اما کو گوش شنوا؟ آن قدر مشغله و سر و صدا در این شهر هست که کسی گوشش بدهکار حرف حساب نیست. نشانه‌های بحران ظاهر شده‌اند. اقتصاد شهر به بن‌بست رسیده. رکودی سنگین بر ساخت‌وساز شهری سایه‌انداخته‌است. محاسبه‌ها و توجیه‌های اقتصادی طرح و پروژه‌های بزرگ و کوچک فقط روی کاغذ معتبر است. پولی دیگر نیست که به چرخش و گردش دربیاید. هر چه بوده به انواع و اقسام ساختمان بدل شده تا ذخیره‌ای مطمئن برای فردا باشد. اما چه کسی می‌خواهد –یا چه کسی می‌تواند- این حجم عظیم و انبوه و سنگین را از بتن و فولاد، دوباره تبدیل به پول کند؟ این همه خانه‌‌ی خالی در بالا و پایین شهر به درد چه کسی می‌خورد؟ زیر قیمت هم کسی نمی‌خردشان. پول نیست، کسی نمی‌تواند که بخردشان. نهایتاً خانه‌ها را با هم عوض می‌کنند، وگرنه چه کسی زورش می‌رسد که از پس هزینه‌ی چندصد میلیون تومانی خرید ملک در پایتخت بر‌بیاید؟ کدام بانک می‌خواهد هزینه‌ی خرید مسکن را برای متقاضیان تامین کند؟ وقتی که بانک‌ها برای جذب خرده‌سرمایه‌های سرگردان مجبورند بیش از ۲۰ درصد سود به سپرده‌گذاران بدهند، سود وام بانکی مسکن چقدر خواهد بود؟ اصلاً عددش چقدر خواهد بود؟ از کدام منبع تامین خواهد شد وقتی که سرمایه‌ی خود بانک و سپرده‌گذران هم، زمین و بتن و فولاد است نه پول؟ درآمد کدام شغل کفاف خرید خانه را می‌دهد؟ تو بگو بساز و بفروشی؛ آیا غیر از این است که بساز و بفروش‌ها هم بیش از یک سال است به جای عالم واقع، روی کاغذ پول روی پول‌شان می‌آید، یا به عبارت دقیق‌تر ملک روی ملکشان؟