شهرت

بایگانی‌ها رابرت موزز - شهرت

عصر جدید ۲۸ تیر ۱۳۹۴

 

عصر جدید - خیابان در خدمت شهر

خیابان در خدمت سرعت

ناصر نصیریان خو*

تصاویر هوایی بسیاری از شهرهای کشور را که نگاه کنیم، بدون اینکه نیاز به دقت و موشکافی چندانی باشد، الگویی تکرارشونده در دل بافت کهن شهری پیدا می‌کنیم: دو خیابان چلیپایی که به‌وضوح مُهر و نشان مداخلات دورۀ رضاشاهی را به خود دارند و احتمالاً نام پیشین یکی از آن‌ها هم «پهلوی» بوده است؛ محوری شرقی‌غربی و خیابانی عمود بر آن، که انگار تنها به‌قصدِ به‌صلیب‌کشیدن شهر روی هم قرار گرفته‌اند و بی‌هیچ ابایی بافت شهر را از هم دریده‌اند. خیابان، به‌عنوان یکی از نمادهای دست اول تجدد و نیز به‌مثابۀ یکی از عناصر تعیین‌کنندۀ شکل شهر در آن دوران، عرصه را برای حضور هرچه بیشتر اتومبیل در شهرهای کشورمان باز کرد و روند مداخلات آن ایام چنان پررنگ ظاهر شد که خیابان‌کشی‌های دورۀ پهلوی اول در تاریخ شهرسازی ایران معنایی مشخص یافت و هویتی برای خودش دست و پا کرد. این خیابان‌کشی‌ها الگویی بود از مداخله و تغییر که شاید بتوان رگ‌وریشه‌اش را در پاریسِ دوران «هوسمان» پیدا کرد و تکرار آن را در ساخت و سازهای رابرت موزز در نیویورک یا حتی مداخلات بولدوزری امروزه برای خیابان‌کشی در شهرهای خودمان جست‌وجو کرد.