شهرت

اگر هرندی دود شود به هوا نمی رود - شهرت

اگر هرندی دود شود به هوا نمی رود ۱۸ اسفند ۱۳۹۴

اگر بافت هرندی فرسوده است و کلی معتاد دارد، چه راه حلی جز ویران کردنش می ماند؟

اگر هرندی دود شود به هوا نمی رود

گلاره مرادی*

دوهفته نامه روشن | در منطقه‌ ۱۲ شهرداری تهران و کمی دورتر از بازار بزرگ، حوالی خیابان شوش و خیام، محله‌ای با نام هرندی (دروازه غار سابق) وجود دارد که فضای آن، هیچ شباهتی به حال‌وهوای بازار ندارد. از شلوغی و تکاپوی بازار و مردمانش خبری نیست. خیابان‌ها و کوچه‌ها خلوتند و معمولا دیده می‌شود که مردم، گوشه‌ای از پیاده‌رو را انتخاب کرده‌اند و خوابیده‌اند. در پارک‌های این محله از سروصدای کودکان خبری نیست. تا همین چند روز پیش، در پارک حقانی هرندی، جمعیت زیادی از زنان و مردان، گروه‌گروه دور هم حلقه زده‌ بودند و مواد مخدر را به صورت علنی استعمال می‌کردند. سرنگ‌های‌شان را در زمین پارک پراکنده می‌کنند و کودکان هم آرام روی همان زمین و در میان سرنگ‌ها می‌لولند. در سراسر محله، دستشویی عمومی وجود ندارد و دیده شده که معتادان در کنار خیابان و جلوی چشم ساکنان محل، قضای حاجت می‌کنند و همین موضوع، باعث آلودگی و بوی تعفن در محله و آلودگی هم شده‌است. این‌جا کسی به دنبال کسب‌وکار نیست. مردمان این محل، اکثرا پول را در ازای تحویل کالایی می‌دهند که به آن مواد مخدر می‌گویند. به گفته مسئولان محلی، معتادان برای دریافت جیره موادشان، علی‌رغم وجود مراقبت‌های انتظامی، به‌صورت علنی در صف‌های طویلی  می‌ایستند و منتظر نوبت‌شان می‌شوند تا معامله‌های‌شان را انجام دهند.


باورش سخت است که باوجود تمامِ این توصیف‌ها، محله هرندی از قدیمی‌ترین و اصیل‌ترین محله‌های تهران بوده است. براساس نقشه‌های قدیمی تهران، قدمت این محله، به دوران صفویه برمی‌گردد. دروازه غار هم که نامِ دیگر محله است و اکنون به میدان هرندی تبدیل شده است، یکی از ۱۲ دروازه قدیمی تهران است. در فروردین امسال هنگامی که کارگران شرکت آب و فاضلاب زمین را حفاری می‌کردند، در اطراف همین محله، استخوانی هفت‌هزار‌ساله پیدا کردند که نشانِ هویت چندهزارساله محل است. اما هرندی هم به سرنوشتی دچار شد که باقیِ بافت‌های قدیمی شهر گرفتارش شده‌اند؛ نبودِ برنامه‌ای برای زنده نگه‌داشتن بافت‌های قدیمی، ناخواسته کلمه فرسودگی را به آن‌ها پیوند می‌زند. به کلامِ بهتر، ناکارآمدی محتمل‌ترین اتفاقی است که برای بافت‌های قدیمی می‌افتد. در هرندی، به تبعِ فرسودگی و ناکارآمدی آن، خانواده‌های اصیل و قدیمی، به تدریج از محله رفته‌اند و خانه‌های‌شان را به کارگران فصلی و مهاجران اجاره داده‌اند. آمار و ارقام می‌گوید که تقریبا ۷۰درصد جمعیت ساکن محله، غیربومی هستند. مهاجران هم که به دلیل قیمت پایین اجار‌ه ملک، در آن ساکن شده‌اند و عمدتا به مشاغلی چون دستفروشی مشغول شده‌اند.

دو راه‌حل برای یک مساله
معمولا هنگامی‌که در محلی چنین اتفاقاتی می‌افتد، اقداماتی که برای برخورد با آن‌ها توسط مقامات بالادست صورت می‌گیرد، در دو دیدگاه زیر می‌گنجد:
دیدگاه اول، دیدگاهی است که معتادان را مجرم می‌دانند و حامل تعداد زیادی بیماری. نتیجه آن که، باتوجه به پیامدهایی که وجود آن‌ها برای جامعه و مردم ایجاد می‌کند، خودشان و زندگی‌شان باید ایزوله یا نابود شوند. نتیجه این دیدگاه، معمولا اقدامات انتحاری و ناگهانی‌ای هستند که عمدتا به نابودی پاتوق‌ها و مراکز تجمع معتادان در شهر می‌انجامند.
دیدگاه دوم، قائل است که مبدا و منشا چنین جرمهایی برخاسته از جامعه است. به گفته خود مردم محله هرندی، مواردی چون مهاجرت از شهرهای مختلف و بیکاری، باعث رو‌آوردن معتادان محل به مواد مخدر شده است. نتیجه عملی این دیدگاه، می‌تواند توان‌مند کردن مردم و حمایتِ گروه‌های مردم‌نهاد محله در راستای بهبود وضعیت محله باشد که معمولا با ساخت و ایجاد مراکز درمانی و آموزشی و به‌کارگیری مصرف‌کنندگان همراه است.
مهم‌ترین نقدی که گروه دوم به گروه اول وارد می‌دانند، آن است که در دیدگاه اول با اقدامات ناگهانی و تخریب پاتوق‌ها، ممکن است معضل به صورت موضعی و مقطعی حل‌وفصل شود، اما با این عمل، پاتوق به محله‌ای دیگر کوچ می‌کند و در بهترین حالت اگر مشکلات جدیدی ایجاد نکنند، مشکلی را حل نمی‌کنند. به عنوان مثال می‌توان به محلۀ غربتی‌های خاک سفید (گلشن) اشاره کرد که برای مدت زیادی، محل پخش مواد مخدر و انواع جرائم دیگر بود و در سال ۱۳۷۹، در زمانی که ریاست نیروی انتظامی به عهده شهردار کنونی تهران بود، به قصد نابودی این جرائم، به طور کامل تخریب و نابود شد. اما نتیجه‌ای که اکنون از آن تخریب‌ها در محله دیده می‌شود، پراکنده شدن این جرائم در سطح محله است و نه کم شدنشان.

*عضو هیئت تحریریه نشریه شهرت

هرندی | خبر | آنها | مواد مخدر | درباره شهر | دروازه غار | منطقه ۱۲

مطالب مشابه

اشتراک گذاری این مطلب ایمیل لینکدین تویتر گوگل پلاس فیسبوک

مطالب مشابه

ارسال دیدگاه

به نکات زیر توجه کنید

  • نظرات شما پس از بررسی و تایید نمایش داده می شود.
  • لطفا نظرات خود را فقط در مورد مطلب بالا ارسال کنید.